Nos Galan

Mae rasys enwog Nos Galan yn cofio’r rhedwr o Gymru, Guto Nyth Brân a’i gampau athletaidd chwedlonol.  Mae’r rasys yn cael eu cynnal bob blwyddyn ar Nos Galan ar hyd llwybr 5km o gwmpas tref Aberpennar, Cwm Cynon, De Cymru.

Mae Rhagfyr 31ain 2008 yn ddyddiad arbennig ar gyfer y rasys gan mai dyna’u pen-blwydd yn 50 oed. Mae’r trefnwyr yn gobeithio y bydd 1,000 o bobl yn rhedeg yn y rasys eleni.  Bydd cystadlaethau ar gyfer rhedwyr elît ac ar gyfer oedolion, bechgyn a merched.

Fe fydd sêr o fyd chwaraeon yn cymryd rhan, yn ‘rhedwyr anhysbys’ bob blwyddyn - ac mae rhai’r blynyddoedd cynt wedi cael gwahoddiad i ymuno â dathliadau 2008.

Ymhlith y straeon am Guto Nyth Bran mae un yn sôn am sut y gallai ddal aderyn yn hedfan ac un arall amdano’n rhedeg i Bontypridd ac yn ôl – rhyw 7 milltir o daith – cyn i’r tegell ferwi. Bu’n cystadlu mewn llawer o rasys gydol ei oes; ond llai a llai o gystadleuwyr oedd yn ei herio gan ei fod yn ennill bob tro.

Pan oedd yn 37 oed cafodd her i redeg y 12 milltir rhwng Casnewydd ac Eglwys Bedwas, ger Caerffili yn erbyn ‘Prince’ o Fedwas. Enillodd y ras yn hawdd ond bu’r curo cefn a ddilynodd ei lwyddiant yn ormod iddo a bu farw ym mreichiau’i gariad, Siân o’r Siop.

Cludwyd ei gorff i’w orffwysfa olaf, ym mynwent Eglwys Llanwynno, ger Aberpennar